14-09-16

.. en tóch een heel interessante ochtend!

bok 00.jpgBij toeval waren vriendlief, Jaxon en ik dus afgelopen zaterdagochtend bij de ZLDR Luchtfabriek terecht gekomen. Ik had er wat over gelezen op de site van Toerisme Limburg.. en vriendlief had er al eerder iets van op tv gezien. Híj wist wat het precies was.. ikke niet hoor. Maar ik ben gek op oude machines en installaties, omdat ik die oude metaalwerken gewoon al zo prachtig vind om te zien. In de ingang stond al meteen een enórme ventilator.. die was ooit gebruikt beneden in de mijngang om verse lucht naar binnen te laten en vieze lucht naar buiten..bok 01a.jpgbok 01b.jpg

Meteen achter de deur naar binnen was een lichtinstallatie van Jaap van den Elzen.. als je erin ging staan leek het door het lichtspel of je in de nauwe mijngangen liep, alleen dan niet in het donker, maar juist in fel licht..bok 02a.jpg

(er waren nog meer lichtinstallaties hier van deze kunstenaar, daar kwamen we later nog langs)

Achter de receptie (of het onthaal zoals jullie zeggen hehe) stond een heel vriendelijke man..bok 02b.jpg

.. haha nee, niet deze.. dit is een zogenoemde reuzenpop van Leyn Wecks, de putheks. (*KLIK HIER voor het verhaal) bok 03b.jpgNee, een vriendelijke al wat oudere meneer stond achter de balie en die uitlegde ons alles uit, vertelde dat we simpelweg de zwarte pijlen konden volgen en gaf ons de nodige info op foldertjes mee. En de wandelingenfolders, die we bij dat niet te vinden Toeristenbureau hadden willen halen, stonden hier ook in de rekjes.. haha!
Niets hield ons nu meer tegen onze rondleiding door deze 'Luchtfabriek'( wat dus het gebouw van de mijn van Heusden-Zolder is, bestaande uit de compressorenhal, de ophaalmachines (oftewel de Koepeschijf) waarmee de steenkool naar boven werd gehaald en de mijnwerkers naar beneden en naar boven werden gebracht, en het onderdek met de nodige technische installaties) te beginnen. Maar eerst begaven wij ons, op advies van de receptionist naar een filmzaaltje om de nodige info over deze mijn en de werking van de machines hier te krijgen, verteld door diverse oud-mijnwerkers. Zelfs Jaxon luisterde geïnteresseerd haha..bok 04a.jpgbok 04b.jpg

We keken het hele filmpje, dat een klein kwartiertje duurde, braaf uit.. we durfden niet anders, want we werden in de gaten gehouden ..bok 05.jpg

.. hahahaa! Nee hoor, het was gewoon bijzonder leerrijk, alles werd heel duidelijk uitgelegd..bok 06a.jpg

.. en bovendien kwamen er de nodige halfblote hunks voorbij, dus ik bleef wel kijken hahahaha..bok 06b.jpg

Tbok 07.jpgoen de film gedaan was gingen we een etage hoger, waarbij we éérst nog langs een lego-installatie kwamen waar de werking van de mijn ook nog eens in uitéén gezet werd.. er waren meerdere lego-opstellingen, gemaakt door Dirk Denoyelle.. in de hal hadden we al een maquette van het gehele oorspronkelijke mijncomplex gezien. Bij déze installatie hierboven kon door middel van een drukknopje de boel in werking worden gezet, wat vriendlief uiteraard even uitprobeerde hehe. Zo bleken er ook boven in de compressorenhal heel veel installaties van drukknoppen te zijn voorzien, zodat je zelf dingen kon laten bewegen of er quizvragen over kon beantwoorden, enzovoorts.. waardoor alles nog inzichtelijker werd. Ik denk dat menig schoolreisje hier in de streek weleens de Luchtfabriek een bezoekje zal hebben gebracht! bok 03c.jpg

De hal zelf vond ik indrukwekkender dan de compressoren.. maar het zijn er nog maar vier van de vele die er ooit hebben gestaan. Deze compressoren leverden de perslucht op, dat praktisch de hele mijn aandreef.. de pompen, lieren, zelfs de locomotieven. Ze draaiden dan ook dag en nacht.. véilige energie leverden ze op en dat was nodig.. stof en mijngas konden immers al ontploffen van het geringste vonkje!bok 08a.jpgbok 08b.jpgbok 08c.jpg

Overal duidelijke info op grote borden, echt heel leerzaam allemaal..bok 08dd.jpg

De grote zwartwit foto van een paar mijnwerkers vond ik ook echt gaaf.. jammer genoeg weerspiegelde het glas ervóór wel een beetje veel..bok 09.jpg

Hier is vriendlief met een handpompje perslucht aan het maken om een drilboor in werking te krijgen hehe..bok 10b.jpg

Diverse draaiwielen.. geen flauw idee waar het allemaal toe diende, maar wél mooi, dat oude metaalwerk..bok 08d.jpgbok 11a.jpgbok 11b.jpg

bok 12d.jpgDe volgende ruimte (wat eigenlijk een tweede gebouw was) staat recht voor de schachttoren, hieronder is een schacht van ruim 800 meter diep. Vanuit dit gebouw werd alles bediend door de ophaalmachinisten. De grote elektromotor, Koepeschijf geheten, waarover een staalkabel liep en de bedieningscabine zorgden voor het verticale verkeer in de mijnschacht. In het filmpje dat we even daarvoor gezien hadden, was één van de vroegere machinisten al aan het woord geweest over zijn werk.. in de houten cabine zelf speelde nog een filmpje af met deze man in de hoofdrol..bok 12b.jpgbok 12c.jpgbok 13a.jpg

Door een raam kon je de toren goed zien staan..bok 13b.jpg

Vond deze lockers ook schitterend.. zo mooi versleten hehe..bok 14.jpg

Ik deed in deze ruimte ook eens zo'n quizvraag.. je zag een foto van de schachttoren, waarop werklui zaten die de toren aan het afbreken waren, toen de mijn niet meer werkzaam was. De vraag was hoeveel mannen het waren.. ik zat er flink naast, het bleken er wel 14, zo kon je zien met een vergrootglas!..bok 13c.jpgbok 13d.jpg

bok 15a.jpgHierna gingen we nog een laatste trap op.. het was een open trap, wat Jaxon niet zo fijn vond, en dan waren de treden ook nog niet zo hondenpoot-vriendelijk, met van die open rondjes er allemaal in geperst..! Maar na even een kleine aarzeling ging ie toch manmoedig mee naar boven. Waar het nog verder ging over een vrij open looppad (wat een heel stuk ook weer uit van dat gaatjesplaat bestond, maar blijkbaar had Jaxon daar toch niet zo'n last van, want dit pad liep ie zó over!) naar de mezzanine, waar vanaf je een mooi overzicht over de compressorenhal had..bok 15b.jpgbok 15c.jpg

Toen weer naar beneden..bok 15d.jpg

.. en nog verder naar beneden, naar het onderdek.. dat leek op een jungle van buizen en funderingen hehe..bok 16a.jpg

Jaxon schrok zich de blaren van weer zo'n lichtobject.. de put leek zo diep als een mijnschacht..bok 16b.jpg

.. maar het mooiste lichtobject moest nog komen.. een verlichte koker met onder en boven je een spiegel.. dit gaf je het gevoel in een peilloze diepte te hangen. Hier heb ik wel de nodige fotootjes gemaakt hoor hehe..bok 17a.jpgbok 17b.jpgbok 17c.jpg

.. de laatste is een grelfie hahahaha niet helemáál gelukt, maar ik vond 'm toch leuk!

En toen waren we weer bij de receptie terug, waar vriendlief nog even stond te lonken naar Leyn Wecks.. zou ie me na 35 jaar (wat we dus dit weekend aan het vieren waren, onze 35jarige verkering hehe) in willen ruilen voor een vrouw van meer zijn eigen lengte? hahahahahahhaaaa!..bok 18.jpg

Na nog wat in het gastenboek geschreven te hebben, op vriendelijk verzoek van de receptionist, gingen we weer naar buiten, terug naar de auto op het parkeerterrein..bok 19a.jpg

Om om de schachtbok heen te rijden..bok 19b.jpgbok 19c.jpg

.. en daar, aan de andere kant van het mijngebouw, te ontdekken dat we eigenlijk alleen nog maar de achterkant van de site gezien hadden! De voorkant was hier, de hoofdingang, met metalen stutten die een mijngang moesten voorstellen.. bok 21.jpg

.. alsook het Toeristenbureau.. op dit plein, de Markt geheten, startten die wandelingen die we hadden willen doen. Maar dat zal iets voor een andere keer worden  hoor.. het was nu echt veel te warm geworden. Maar natuurlijk nam ik hier nog wel de nodige fotootjes.. want er stonden allemaal bijzonder fotogenieke gebouwen, zoals de watertoren, de schoorsteen waar de vuile lucht door werd afgevoerd..bok 20b.jpgbok 20a.jpg

.. een kunstwerk met teksten uit de journalen van de mijn erop vóór de oude gebouwen..bok 20cc.jpgbok 20c.jpg

.. enfin, teveel om op te noemen. Er was ook een restaurant.. we wilden er eigenlijk wel even koffie gaan drinken, maar het leek ons toch gezelliger dat in het stadje Heusden zelf te gaan doen.. wellicht meteen ook een hapje te eten? het was al lunchtijd geworden ondertussen. Maar de ochtend was dan ook bijzonder interessant voorbij gegleden.. in dit grootste steenkolenmijncomplex van België, gebouwd in 1924 en in 1992 als laatste mijn van de Benelux gesloten.

Het weekend was heel goed begonnen vonden wij! en er wachtte nog meer natuurlijk hè.. maar da's voor volgende postjes!

GROETJESSS!!!

bok 22.jpg

 

08:15 Gepost door mizzD | Commentaren (21)

Commentaren

Heel interessant museum en dat helemaal gratis. Dat zie je ook niet vaak meer.

Gepost door: Patrick | 14-09-16

@ Patrick..
Dat dachten wij nou ook.. hier in NL zijn de musea zelfs nog behoorlijk duur.. denk dat je voor zoiets toch minstens 7 euro entreegeld zou moeten betalen, maar wellicht zelfs wel meer.

Gepost door: mizzD herself | 14-09-16

Ja ieder jaar was er een schoolreis naar een of andere mijn, maar ze had weinig bijval. Mag er niet aan denken hoe ze daar paardenstallen hadden onder de grond, en die dieren er soms tot tien jaar verbleven, zonder ooit eens de echte buitenlucht, of een groene grasweide te zien. Ik hoor het nu nog vertellen. En de enige buitenlucht die ze kregen, was op weg naar het slachthuis. Blij dat die tijd bijna verdwenen is, maar in Engeland schijnt dit nog te bestaan.
Wil je voor Vriendlief eens de ultieme kick? Neem die autofreak van je eens mee naar het circuit van zolder, kan hij eens meerijden met een raceauto, een ervaring waarbij hij helemaal die oude heks zal zijn vergeten.
groetjessssss

Gepost door: greta | 14-09-16

@ greta..
Och ja.. natuurlijk waren de werkomstandigheden in die mijnen voor niémand goed.. maar de kachels moesten toch wel blijven branden hè, zowel letterlijk als figuurlijk. Toen er andere soorten van energie kwamen (olie, gas, kernenergie, wind- en zonne-energie) sloot algauw de ene na de andere mijn, omdat het natuurlijk niet de gezondste manier van werken was.. voor die paarden niet, maar ook zéker niet voor de mensen.
Maar het hoort zeker wel tot de cultuurgeschiedenis van deze streek en het is toch mooi als kinderen daar iets van meekrijgen.. al was het maar om te weten hoe goed ze het nu hebben..! ;-)

Vriendlief heeft een paar jaar geleden zelf z'n rondjes gereden op het circuit van Zolder.. op de motor! heeft 'm een beter motorrijder gemaakt zegt ie altijd. Maar dat circuit kent ie dus al! :-)
Groetjesss!

Gepost door: mizzD herself | 14-09-16

Een heel interessant uitstapje. Dat dat gratis is verwondert me wel. Ja in Nederland is volgens mij geen een museum gratis. Dat is ook de reden dat wij een museumjaarkaart hebben hoewel ook niet ieder museum hieraan meedoet.

Wat een geluk dat Jaxon ook mee naar binnen mocht anders hadden jullie beiden niet kunnen genieten van dit mooie steenkolenmijncomplex.

Gepost door: Noortje | 14-09-16

@ Noortje..
Ik heb de Krekentocht in Ouwerkerk een paar keer gelopen.. dat start vanuit het Watersnoodmuseum.. dat was de eerste keer nog maar net in opbouw en toen mochten we het gratis bekijken voor of na de tocht. Het jaar erna mochten we voor 3 euro naar binnen als we aan die tocht deelnamen.. toen was het museum al aardig uitgebreid. Het jaar daar weer na was het klaar en kregen we drie euro korting op de toegangsprijs van €9,50..! M'n zussie had een museumjaarkaart en mocht er gratis in.. toen hebben we het nog één keer bekeken allemaal, maar de jaren daarna geloofde ik het wel hoor.
Ik vind de musea in NL erg duur.. toen ik vroeger tienertoerde met m'n broer hebben we zowat alle musea in NL bezocht (ook met een museumjaarkaart die toen nog maar 1 gulden kostte hehe). Het noordelijkste was het Menkemaborg in Uithuizen, het zuidelijkste het Bonnefantenmuseum in Maastricht hehe. In Leiden deden we vijf musea op één dag! :-)
Vind musea echt wel interessant, maar in de meeste mogen inderdaad geen honden, dus zie ik er nog maar zelden eentje van binnen. 't Was zéker een gelukje dat Jax hier in mocht.. anders hadden we na elkaar gemoeten.. is niet zo leuk hè.
Groetjess!

Gepost door: mizzD herself | 14-09-16

volgens mij zeggen wij ook receptie zowel als onthaal :-)
de lichtopbjecten daar lijken mij het meest boeiende, tja ik en machines bekijken... :-)

Gepost door: fotorantje | 14-09-16

@ fotorantje..
Jij had zeker stiekem tóch gehoopt op die luchtkastelen hè? :-P

Wíj zeggen geen onthaal.. moest ik erg aan wennen toen ik dat voor de eerste keer hoorde hehe.. net als aan rondpunt.. en ambetant hahahahaha!
Groetjess!

Gepost door: mizzD herself | 14-09-16

Mooi verslag, ben het restaurant al binnen geweest maar de rest nog niet haha. Ja ik stap binnen langs de voordeur niet de achterdeur. Toffe reportage en foto's. Ben ooit beneden in een mijn geweest, was slecht voor mijn claustrofobie hoor! Mijn peter heeft er ook gewerkt en gestorven aan stoflongen. In Zuid-Amerika zijn nog mijn open met toxische stoffen waar mensen onbeschermd moeten werken. Zal in Afrika ook wel zo zijn. Die 'nieuwe vriendin' is toch wel heel groot hoor. Vriendlief heeft zeker een driedubbel bed in de lengte nodig hihi.

Gepost door: Joke | 14-09-16

heel verrassend om dit te zien Mizzd

ik heb dit meteen op mijn "to do" lijstje gezet

heel knappe foto's van die lichteffecten!!

groeten

Gepost door: Willy | 14-09-16

Dat zijn nog eens serieuze machinerieën Mizz. Ik ben blij dat ik geen mijnwerker was in die tijd, het lijkt me een zwaar en ondergewaardeerd beroep te zijn geweest . Goed dat je de fotografische rondleiding hebt gegeven want ik kom niet zo snel in die omgeving.

Gepost door: Haba | 14-09-16

Een heel interessant logje n zeker ook een extra meerwaarde omdat mijn grootvader een mijnarbeider was

Gepost door: Merel | 14-09-16

@ Joke..
Moet er niet aan denken een mijn echt binnen te gaan.. krijg het al benauwd als ik er aan dénk.

Yep, ze was wel héél groot.. en toch ook wel wat lelijker dan ik.. denk toch niet dat ie wil ruilen hehe. :-P

@ willy..
Zéker eens doen als je in de buurt bent.. die mijnarchitectuurwandeling lijkt me ook wel iets voor jou!

@ Merel..
Ja, dan komt het meteen een stuk dichterbij hè!

Groetjesss!

Gepost door: mizzD herself | 14-09-16

Avondbezoekje Mizzie, t'is daar nogal t'een en t'ander om te bezien....Amaai....En wordt dat zo goed onderhouden...daar moet nogal wat onderhoudswerk aan te doen zijn....Bedankt om me te laten meegenieten Mizzie,zo zie ik ook eens wat er allemaal nog te zien is op deze wereld.....Liefs en grtjs. van annytje xxx

Gepost door: annytje | 14-09-16

Ik ben er indertijd geweest want er is daar ook regelmatig een multiculturele markt. Je kijkt er je ogen uit wat er allemaal te zien en te kopen is op die markt. Alleen was het mijngebouw in volle restauratie en behalve het restaurant kon je enkel overal de buitenkanten zien. Zo te zien is een herhaling van een bezoek wel aan te raden!!

Gepost door: magda | 14-09-16

Hoi Mizzke!
Jullie hebben jullie weekendje weer op een originele manier ingezet! Héél leerrijk alleszins! En Jaxon kon mee, wat ook al niet veel voorkomt in musea. Een meevaller dus!
35 jaar verkering, dat kan al tellen! Romantisch weekendje weg dus! En het was warm! ;-)))
Groetjes!

Gepost door: Lena | 14-09-16

@ anny..
Als ik magda's reactie hier lees ( en ook oude foto's bekijk), begrijp ik daaruit dat de site pas helemaal is opgeknapt geworden.. dus daar zullen ze nu dan niet zo heel veel werk meer aan hebben denk ik.
Vind het leuk dat jij het ook leuk vond om te lezen en te bekijken hier op m'n blog hoor!

@ magda..
Ja, dat heb ik ook gelezen van die markt.. moet zeggen dat ik het stadje zélf al bijzonder multiculti vond. ;-)

@ Lena..
Die hitte kwam niét door ons hoor! :-)))
En had jij misschien op ons zitten klinken of zo?? :-PPP
(hehe.. heb je reactie al aangepast hè)

Groetjesss!

Gepost door: mizzD herself | 14-09-16

Echt boeiend, Mizz,
mijn beddeke is nu ook boeiend...
Rustige nacht,
Lie(f)s.

Gepost door: Lies | 15-09-16

al bij al is mijnbouw toch geen simpele zaak en gaan deze luchtfabrieken van levensbelang geweest zijn.
Heel interessant dat ze dat op zo'n aantrekkelijke manier toelichten.

Gepost door: pieterbie | 15-09-16

@ pieterbie..
Zeker weten dat deze luchtfabriek van levensbelang was.. de mijn kon niet zonder.

Gepost door: mizzD herself | 15-09-16

haha ja dat is ambetant die andere woorden

Gepost door: fotorantje | 15-09-16

De commentaren zijn gesloten.